By admin on 15-07-2009
Podkarpacie to region wyjątkowy zarówno ze względów krajobrazowych, jak i historycznych. Kiedy w 1340 r. prawosławna Ruś Czerwona, zwana też Podkarpacką, została włączona przez Kazimierza Wielkiego w obręb Rzeczypospolitej, obszar Podkarpacia stał się miejscem współżycia dwóch obrządków chrześcijańskich – wschodniego i zachodniego. Namacalnym świadectwem tamtych odległych czasów jest kolekcja sztuki cerkiewnej składająca się z zespołu 700 ikon a także krzyży cerkiewnych, chorągwi, szat, ksiąg i paramentów liturgicznych, zgromadzonych i eksponowanych w Muzeum Historycznym w Sanoku. Czytaj dalej “Zbiory sztuki cerkiewnej XV-XIX w.”
By admin on 14-06-2009
Ukrzyżowanie (fragment), ok. 1530 r., Mrzygłód
Zbiory sztuki sakralnej kościoła katolickiego nie są zbyt bogate i nie pozwalają na pełny przegląd. Pochodzą one z dawnych kościołów i kapliczek głównie z diecezji przemyskiej. Są to dzieła anonimowych artystów, choć być może przyszłe badania pozwolą przynajmniej niektóre z nich związać z konkretnymi warsztatami.
Gotyk. Najstarszym zabytkiem tej kolekcji jest kamienna chrzcielnica datowana na 2 poł. XV w., pochodząca z nie istniejącego gotyckiego kościoła św. Michała w Sanoku. Czytaj dalej “Sztuka sakralna Kościoła Katolickiego XV-XIX w.”
By admin on 13-06-2009
Portret krola Jana III Sobieskiego, ok. 1685 r.
Szczególne miejsce w zbiorach Muzeum Historycznego zajmuje zespół malarstwa portretowego z XVII-XIX wieku. Osoby portretowane związane były z ziemią sanocką poprzez pochodzenie, zajmowane pozycje i godności oraz związki rodzinne. Staropolska nazwa “konterfekt” (współczesne określenie: wizerunek, bądź portret) ogranicza się zwykle do głowy lub popiersia, ale może również ukazywać osobę do pasa, kolan lub w całej postaci. W zależności od panującej mody i ideału urody spotyka się portrety idealistyczne, realistyczne i reprezentacyjne. Innym rodzajem jest portret sarmacki, tak bardzo charakterystyczny dla polskiej sztuki barokowej, ukazujący szlachcica w bogato zdobionym stroju wraz z akcesoriami. Czytaj dalej “Portret sarmacki XVII-XIX w.”
By admin on 12-06-2009
Talerz z kolekcji ceramiki pokuckiej XIX-XX w.
Bogatą kolekcję w Muzeum Historycznym stanowi spory, bo liczący ponad 360 eksponatów, zbiór ceramiki pokuckiej. Jest to dar przekazany przez Aleksandra Rybickiego w latach 1979-1980. Człowiek ten utkwił w pamięci jako barwna postać kolekcjonera, miłośnika sztuki i zabytków. To dzięki niemu mamy możliwość udostępniania tego największego zbioru ceramiki w Polsce, ukazującego różnorodność form artystycznych zabytków i specyficzny klimat Pokucia. Czytaj dalej “Ceramika pokucka”
By admin on 11-06-2009
Ekspozycja zbiorów sztuki współczesnej
Główną część muzealnych zbiorów sztuki współczesnej stanowią dzieła artystów polskich powstałe we Francji. Taki profil kolekcji wyznaczył wspaniały dar przekazany przez sanoczanina Franciszka Prochaskę (1891-1972). Artysta ten po krótkich studiach w krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych w pracowni Józefa Pankiewicza i udziale w I wojnie światowej w Legionach Józefa Piłsudskiego, wyjechał w 1920 r. na stałe do Francji jako attaché wojskowy. Zasadniczy wpływ na uformowanie się jego malarstwa w konwencji koloryzmu, niewrażliwego na oddziaływanie nowoczesnych kierunków, wywarł Józef Pankiewicz. Prochaska prócz malarstwa uprawiał także grafikę: drzeworyt, miedzioryt, akwafortę. Czytaj dalej “Sztuka współczesna”
By admin on 10-06-2009
Rycerz w zbroi husarskiej z XVII w.
Zbiory Działu Historycznego założonego w 1966 r. są różnorodne i bogate. Posiadamy m.in. numizmaty, militaria oraz bogaty zbiór tłoków pieczętnych od XIX do XX w. Archiwum gromadzi dokumenty, fotografie i afisze ukazujące przede wszystkim historię Sanoka i ziemi sanockiej.
Niewątpliwie najliczniejszą grupę stanowią monety, a wśród nich najcenniejsza i zarazem najstarsza znaleziona na terenie Polski – złota moneta celtycka, datowana na II w. p.n.e. Jest to stater typu Nike, będący wiernym naśladownictwem monet Aleksandra Macedońskiego. Czytaj dalej “Zbiory historyczne”
By admin on 09-06-2009
Złota moneta celtycka z przedstawieniem Ateny, Trepcza
Zbiory archeologiczne reprezentowane są przez zabytki trzech epok pradziejowych: kamienia, brązu, żelaza, a także historycznego okresu średniowiecza. Zabytki pozyskiwane były w trakcie badań wykopaliskowych, penetracji terenu, bądź ofiarowane przez znalazców świadomych ich wartości naukowej – jedynych źródeł poznania twórczej działalności człowieka, nie opisanej żadnym alfabetem historii.
Epoka kamienia (– do 1800 p.n.e.). Najstarszymi zabytkami są kamienne i krzemienne narzędzia i broń wykonane z miejscowego lub importowanego surowca, pozostawione lub zagubione przez pierwszych osadników późniejszej południowo-wschodniej ziemi sanockiej. Czytaj dalej “Zbiory archeologiczne”
By admin on 07-06-2009
Scena z przypowieści o miłosiernym Samarytaninie z Ewangelii św. Łukasza, drzeworyt, Ewangelia, Lwów 1636 r., Odrzechowa, druk Bractwa Stauropigii
Wraz z utworzeniem Muzeum Historycznego w Sanoku w 1934 r., zaczęto równocześnie gromadzić wydawnictwa do muzealnej biblioteki, której stan tuż przed wybuchem II wojny światowej wynosił około pięciuset woluminów – w tym zbiór bardzo cennych czterdziestu pergaminowych dokumentów związanych ściśle z historią miasta (1360-1784). W czasie okupacji niemieckiej księgozbiór uległ poważnemu zniszczeniu, część zaś najcenniejszych egzemplarzy (np. przywilej Kazimierza Wielkiego z roku 1366) wywieziono. Odnalezione dokumenty i książki nigdy już nie powróciły do Sanoka.
Po wojnie rozpoczęto systematycznie powiększać księgozbiór biblioteczny poprzez zakupy w księgarniach, antykwariatach, a także dzięki darom od osób związanych działalnością naukową z ziemią sanocką. Dość pokaźną część zbiorów stanowią wydawnictwa pozyskiwane częstokroć w celu uchronienia ich od zniszczeń z okolicznych dworów i cerkwi. Pośród nich były liczne księgi liturgiczne w języku staro-cerkiewno-słowiańskim. Stanowiąc obecnie wartościową część księgozbioru, obejmują okres od XVI do XX wieku. Pomimo śladów zniszczeń, niektóre z nich wzbudzają zainteresowanie swym poziomem wykonania, jak na przykład XVI-wieczne rekopisy: Ewangelie, Oktoichy, Mineje, Apostoły. Pośród starodruków (do końca XVIII w.) odnajdujemy egzemplarze w skórzanych oprawach o metalowych zdobieniach – są to Ewangelie, Służebniki, Irmołogiony, Psałterze, Triody i in. Nie brak i druków późniejszych: XIX- i XX-wiecznych. Czytaj dalej “Biblioteka”
